GRAMÁTICA DE CATALÀ D'ARAGÓ
ADVERBIOS / ADVERBS FORMAS:
|
| NORMAS
DE USO:
Las normas de uso en el català d'Aragó son las mismas que en castellano. Adverbios de lugar: Ací n'hi ha [ña] una taula / Aquí hay una mesa. Allí n'hi han [ñan] unes formigues. Ahí hay unas hormigas. La "Font de la Salú" está molt apartat / La "Fuente de la Salud" está muy lejos. La corda está a dalt / La cuerda está arriba. A baix n'hi ha un gat / Abajo hay un gato. Davant está la brena / Delante está la comida. Cerca ( o "a la vora") (prop) está lo Miguel. / Cerca está Miguel. No tardarem massa temps, ja hi sem a la vora (prop) / No tardaremos demasiado tiempo, ya estamos cerca. Damunt de la taula estan les mançanes (pomes) / Encima de la mesa están las manzanas. Fora t'están esperant [esperan] / Fuera te están esperando. Está dins de la caixa / Está dentro de la caja. No hi cap dins (o "dintre") / No cabe dentro.
|
| Adverbios
de tiempo:
Abans hai menjat [minchat] xocolate [chocolate] / Antes he comido chocolate. Ara vaig a beure / Ahora voy a beber. Allir (ahir) vai (o "vaig") borrar la pizarra / Ayer borré la pizarra. Vui (avui) hai apegat amb [en] cola / Hoy he pegado con cola. Prompte [pronte] (aviat) entrarem al estudi / Pronto entraremos al colegio. Algún dia feré tard / Algún día haré tarde. Mai estàs quieto (quiet)/ Nunca estás quieto. Mai te n'aniràs / Jamás te irás. Tampoc ho [u] saps fer / Tampoco lo sabes hacer. Tamé (també) fas silles (cadires) / También haces sillas. |
||||||||||
|
Adverbios de modo: L'has fet tot bé / Lo has hecho todo bien. Está mal hi ficat / Esta mal metido. Posa'l aixis (o "aixines") / Pon lo así. Puja [pucha] de pressa / Sube deprisa. Vine a poquetet (o "poc a poc") / Ven despacio (poco a poco). Prou de parlar [parlá] / Basta (suficiente) de hablar. Ho saps fer millor [milló] que jo pero sempre ho ferás pitjor [pichó] qu'ell / Lo sabes hacer mejor que yo pero siempre lo harás peor que él. |
||||||||||
|
Adverbios de cantidad: N'hi han més armeles / Hay más almendras. Tu eres menos (menys) fort que jo / Tu eres menos fuerte que yo. Ell és molt [mol] alt / El es muy alto. Plou molt / Llueve mucho. Eres poc ( o "poquet") pinxo [pincho]/ Eres poco espabilado. Vatros seu bastant baixos / Vosotros sois bastante bajos. N'hi ha massa boira / Hay demasiada niebla. No n'hi havie mol (gaire) fem / No había mucho estiercol. ¿Qué estás fent?. No res / ¿Qué estás haciendo?. Nada (negación absoluta) Ja no vull que me (em) dónos res / Ya no quiero que me des nada (refuerzo de la idea de "nada") No quede gens/pon al vaset / No queda nada en el vasico (referido preferentemente a cantidad) |
||||||||||
|
Adverbios de afirmación y negación: Sí que te vui / Sí que te quiero. No me va agradar ixo (aixó) / No me gustó eso. Tampoc ho [u] saps fer / Tampoco lo sabes hacer.
|
||||||||||
| Adverbios
de duda:
Potser [potsé] mos anem (mo n'anem) demá / Quizá nos vayamos mañana. Acas crèieu que estàvem ací / Acaso creíais que estábamos aquí.
|
||||||||||
| * | Castellano | * | Català d'Aragó | * | Pronunciación figurada con fonética castellana | * |
Palabra usada comúnmente en la comarca |
|||
COLEGIO PÚBLICO LA GINEBROSA / ESTUDI PUBLIC LA GINEBROSA.
|